Te ture e raro ana koe

Agents at Work — CC BY 4.0

He whakapono māhaki tā te nuinga o ngā kaiwhakahaere iti e whakamahi ana i te AI hei whakahaere i ngā pārongo a te tangata: kāore he ture AI i konei, nō reira kāore he mea hei āwangawanga. Koinei te tino hapa pānui tino mōrearea i tēnei akoranga katoa. Ahakoa kāore he "Ture AI" motuhake i Aotearoa — engari ka tae atu ngā ture e tū nei ki ngā mahi a tō māngai, ā, ehara i te mea ko te "kāore he ture motuhake mō te AI" he rite ki te "kāore he ture." Ko tēnei akoranga he mahere. Hemātauranga whānui tēnei, ehara i te tohutohu ā-ture — he tino kore pūmau te āhuatanga i ētahi wāhi, ā, e tika ana kia whiwhi whakaaro whai tohu ā-ture ōu ake āhuatanga.

Aotearoa — ture whānui, ā, ka pāngia koe

Kāore a Aotearoa i te whai ture ōrite ki te ture whakataunga aunoa o Īropi. Kāore ngā mātāpono tekau mā toru mō te tūmataitinga pārongo o te Ture Tūmataitinga 2020 e whai tikanga mō te AI, mō ngā whakataunga aunoa rānei. (Kei te arotakea te Komihana Matatapu i ngā rima tau mēnā me tāpiri he ārai mō te whakatau aunoa — nō reira tērā pea ka huri tēnei; kia mataara.) Ko te tikanga o tēnei i te ao tūturu, ko te AI i roto i te whakauru kaimahi me te whakahaere i ngā raraunga whaiaro e whakahaerehia ana e te ture matatapu whānui me te ture whakawāwā — e pā ana ēnei ki a koe ahakoa kāore he tangata i whakahua i te kupu "AI."

Ko ngā mātāpono o te Ture Tūmataitinga e tino pā ana:

• IPP1 — ko te kohinga anake i ngā pārongo e hiahiatia ana. Kāore koe e tika ana kia tono i ngā taipitopito tautuhi kāore e hiahiatia ana e te kaupapa. Koinei te tūāpapa ture i raro i te "kāore e aro ki te tuakiri" o te Tier 2 — ko te tuku ingoa, whakaahua, rā rānei whānau ki tētahi waka ā-rorohiko kāore e hiahiatia ana kia oti ai te mahi, he hē ki te mātāpono.
• Ko IPP5 — kia tiakina ngā pārongo whaiaro kia haumaru, ā, e kapi ana tēnei i ngā mea e patopato ana koe ki roto i tētahi taputapu AI. Kua kī mārika te Komihana Matatapu, ka tae tō haepapa haumaru ki te wāhi tono. Ehara i te wāhi pango te whakapiri i ngā taipitopito a te kiritaki, a te kaitono rānei ki roto i tētahi LLM tūmatanui ka taea pea te rokiroki, te whakangungu rānei i runga i aua pārongo — koinei tonu te kaupapa o tēnei mātāpono. Koinei te kōrero kotahi e tika ana kia aukati i te kī "i whakapirihia noa e mātou ngā CV ki tētahi chatbot".
• Ko IPP8 — te tika, me IPP11 — ngā here mō te whakaputa kōrero. Kāore anō kia tino whakatauhia i Aotearoa mēnā ka kīia he whakaputa kōrero e hiahiatia ana he tūāpapa ture te tuku i ngā pārongo whaiaro ki tētahi ratonga o waho (ina koa ki tāwāhi) — kāore anō he ture take ā-ture — ā, koia tonu te take me whakatau e koe i mua i te whakahohe i te pūmanawa.

Te Ture mō ngā Tika Tangata o te tau 1993 — ko tērā e warewarehia ana e te tangata.E rārangi ana te Wāhanga 21 i ngā take e aukatihia ana (te ira tangata, te pakeke, ngā taketake iwi, te hauātanga, te tūnga ā-whānau, me ētahi atu). Ka whakaritea e te Wāhanga 22 he hara kia whakakore i tētahi kaitono whai tohu i runga i tētahi take aukatia — ā Ka tae tika te wāhanga 22(2) ki ngā kaiwhakauru kaimahi. He mea nui, ka taea e tētahi huapānga rerekē te takahi i te ture ahakoa kāore he whakaaro whakatoihara: he whakamātautau e āhua tika ana i te tuhi, engari ka pā nui ake ki tētahi rōpū tiakina, ka hē pea i te ture ahakoa kāore he tangata i hiahia ki te whakatoihara. Koia te take i whakamātautauhia ai te pānga kino i te Tier 3 ehara i te mea he ātaahua noa iho — koinei te huarahi hei kite mēnā kei te hē koe i raro i tēnei.

Ko ngā mea e tūmanakohia ana e te Komihana Tūmataitinga (he aratohu, ehara i te ture pakari — engari ka ārahi i te tikanga o te kupu "whai whakaaro"): whakaaetanga a te rangatira matua; he aromatawai pānga tūmataitinga i mua i tō whakamahi i te taputapu; te mārama ki ngā tāngata kua pāngia;te whakawhitiwhiti kōrero ki ngā MāoriX mō ngā tūraru ki ngā taongaX o ā rātou pārongo; he arotake ā-tangata tūturu i mua i te mahi; me ngā taputapu kāore e pupuri, e whakapuaki rānei i ngā raraunga. Ko te E tohu ana te Komihana he hītori "kāore i te pai" o te tātari AI i ngā tono mahi, e whakatūpato ana kāore pea e taea e tētahi tangata iti i roto i te tukanga te whakatika i te pōuri o te aunoatanga — ā, e kī ana, i ngā kupu ōrite: mēnā e ruarua ana, kaua e whakamahi i ngā taputapu AI hei whakahaere i ngā pārongo whaiaro.

Eurōpa — mēnā ka pa koe ki tētahi kaitono nō te EU

Ka whakaaro pea koe he raru mā ētahi atu te ture o te EU. Ka taea e ia te toro atu ki tētahi pakihi o Aotearoa mā tētahi kuaha motuhake: ehara i te wāhi e tū ana tō pakihi, engari i te wāhi e whakamahia ana ngā hua. Mēnā ka whakamahia te whakataunga a tō māngai mō tētahi tangata kei te EU, ka pā ngā ture o te EU ki a koe.

• Tūtohu 22 o te GDPR — kua rāhuitia i te mātāpono ngā whakataunga aunoa anake mō tētahi tangata. Ko te whakataunga mō te tango kaimahi i mahia e te mīhini anake hei tauira tino mārama. Ko te mea e whakaae ai kia whakamahia anō, ahakoa kei raro i te rāhui , ko te whai wāhi tūturu a te tangata — arā, tētahi tangata whai mana me ngā pārongo hei whakatau i tētahi whakautu rerekē. Mēnā he tino aunoa noa iho, he ture anake i runga i ngā take whaiti, ā, me ngā ārai haumaru i ngā wā katoa (te whakauru a te tangata, te tika kia whai tirohanga, kia whakamārama, kia whakataetae, me ngā tikanga aukati i te hē).
• Ka whakaarohia e te Ture AI o te EU he tūraru nui te AI mō te kimi kaimahi.Ko ngā pūnaha e whakamahia ana ki te kimi, ki te kōwhiri rānei i ngā kaimahi — hei tātari i ngā tono, hei aromātai rānei i ngā kaitono — kua whakarārangihia hei tūraru nui, ā, kei roto i ā rātou herenga he tirotiro a-tangata whai tikanga. Kāore tētahi pūnaha e whakarārangi ana, e tātari ana rānei i ngā tāngata e puta i ēnei herenga mā te kī he "mahi whaititi" tōna. (Ka whakatinanahia ngā herenga o te Ture i runga i tētahi maramataka whakawhitinga; whakamana i ngā rā tīmatanga o nāianei mō te Ture Whakahaere anō i mua i tō whakawhirinaki ki tētahi rā motuhake — he tere te nekehanga o tēnei rāngai.)

Kei hea te noho o te tūraru

Ki te whakakotahitia ngā mana whakahaere e rua, ka puta te āhua kotahi mai i e rua: he whakataunga mō tētahi tangata, i hangaia, i ārahihia rānei e tētahi mīhini, kāore he whakataunga tangata tūturu, kāore he whakamātautau mō te hēhē, ko reira te wāhi e noho ai te tūraru ā-ture — mā te ture whakawāhanga me te ture tūmataitinga i konei, ā, mā te Tuhinga 22 me te Ture AI mēnā ka toro koe ki Uropi. "Kāore he ture AI" ehara i te mea he ārai. Ko ngā tikanga i puta mai i ngā taumata o mua — ko te kohi iti iho, ko te tiaki, ko te whakamātautau mō ngā pānga kino, ko te whakatau a te tangata tūturu, ā, i ētahi wā kaua e aunoa rawa — ehara i te mea he tikanga pai anake. Ko ēnei ngā huarahi hei noho i te taha tika o te ture e tū nei.

Ā muri ake

Ka kī te ture i tētahi herenga he uara anō hoki: te whakawhitiwhiti kōrero ki a Māori mō ā rātou raraunga. E tika ana kia whai akoranga motuhake tēnei kaupapa.